Kafe menüsünde alerjen ve kalori ne zaman zorunlu?
Alerjen bildirimi altı yıldır zorunlu. Menüde içerik bildirimi için bütün işletmelere verilen süre 31 Aralık 2026'da doluyor.
Son güncelleme: 30 Ağustos 2026
Alerjen: 1 Ocak 2020'den beri zorunlu, yazılı olmalı, sipariş öncesi sunulmalı. İçerik ve kalori: ulusal zincirlerde 1 Temmuz 2026'dan beri yürürlükte; yerel zincirler ve diğer bütün işletmeler için içerik bildirimi 31 Aralık 2026, zincir olmayan işletmelerde kalori 31 Aralık 2027.
Alerjen bildirimi
Dayanak: Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği (Resmî Gazete 26/1/2017, sayı 29960 Mükerrer), m.15/5. Fıkra, toplu tüketim yerlerinde ambalajsız olarak sunulan gıdalar için m.9/1(a) gıdanın adı ve m.9/1(c) alerjen bilgisinin tüketiciye sunulmasını istiyor ve şeklini de belirtiyor:
"...kolayca görülebilecek, açıkça okunabilecek şekilde menüler, yazı tahtaları, broşür benzeri araçlar vasıtasıyla son tüketiciye sunulur."
Yani sözlü bildirim tek başına yeterli değil. Bilginin amacı, alerjisi olan tüketicinin sipariş vermeden önce bilgilenmesidir.
Kapsam: restoran, kafe, pastane, kantin, okul ve hastane mutfakları, mobil araçlar ve tezgâhlar dahil hazır yemek hizmeti veren yerler. Yerinde tüketim sunan fırınlar da girer.
Yürürlük: yönetmelik 2017'de yürürlüğe girdi, geçici madde mevcut işletmelere 31/12/2019'a kadar süre tanıdı. Bakanlığın ifadesiyle: toplu tüketim yerlerinde alerjen bildirimi 1 Ocak 2020'den itibaren zorunludur.
Ek-1'deki 14 alerjen
Alerjen listesi Ek-1'dedir; Ek-2 başka bir konuyu düzenler, karıştırılmamalı.
| # | Alerjen | # | Alerjen |
|---|---|---|---|
| 1 | Gluten içeren tahıllar | 8 | Sert kabuklu meyveler |
| 2 | Kabuklular | 9 | Kereviz |
| 3 | Yumurta | 10 | Hardal |
| 4 | Balık | 11 | Susam tohumu |
| 5 | Yerfıstığı | 12 | Kükürt dioksit ve sülfitler |
| 6 | Soya fasulyesi | 13 | Acı bakla (lupin) |
| 7 | Süt (laktoz dâhil) | 14 | Yumuşakçalar |
Menüde içerik ve kalori: takvim işliyor
6 Nisan 2024 tarihli değişiklik yönetmeliğe şu hükmü ekledi: "Gıda işletmecileri, bu yönetmelik hükümlerine göre hazırlanan kılavuzlarda yer alan hükümlere de uymak zorundadır." Bu, Bakanlık Kılavuzunu bağlayıcı hâle getirdi.
Kılavuzun Mart 2026 tarihli ikinci revizyonu, toplu tüketim yerlerine gıdanın adı + alerjen + bileşenler + enerji (kalori) bildirimi getiriyor:
| Kim | Bileşen / içerik | Enerji (kalori) |
|---|---|---|
| Ulusal zincirler | 1 Temmuz 2026 — yürürlükte | 1 Temmuz 2026 |
| Yerel zincir (aynı ilde 3+ şube) | 31 Aralık 2026 | 31 Aralık 2026 |
| Diğer bütün işletmeler | 31 Aralık 2026 | 31 Aralık 2027 |
Sunum biçimi: menü, yazı tahtası, broşür, karekod veya dijital ekran. Online sipariş alınıyorsa bilginin satın alma aşamasında sunulması gerekiyor.
31 Aralık 2026 yaklaşıyor ve bütün işletmeleri kapsıyor. Menü yapısını bugün bileşen ve kalori alanı taşıyacak biçimde kurmak, dört ay sonra menüyü baştan yazmaktan ucuz. Karekod menü kullanıyorsanız değişiklik daha da kolay — ama karekod tek başına yeterli değil, aşağıya bakın.
Fiyat listesi: 2024 ve 2025'te iki kez değişti
Dayanak: Fiyat Etiketi Yönetmeliği (RG 28/6/2014, sayı 29044) ve 6502 sayılı Kanun m.54.
- Fiyatlar tüm vergiler dâhil gösterilir (m.5/2). Servis ücreti alınacaksa tarife ve fiyat listesinde gösterilmesi zorunludur.
- 1 Ocak 2024'ten beri: lokanta, restoran, kafe ve pastanelerde fiyat listelerinin işyerinin giriş kapısının önüne ve hizmet sunulan masaların üstüne, kolaylıkla görülebilir ve okunabilir şekilde asılması zorunlu.
- 11 Ekim 2025 değişikliği: masadaki fiyat listesi karekod ile de gösterilebilir. Ancak tüketici talep ederse fiyat listesinin ayrıca verilmesi zorunludur.
Karekod menü artık açıkça meşru. İki şey yine de gerekiyor: isteyen müşteriye fiziki liste vermek, ve giriş kapısındaki listeyi karekoda bırakmamak.
Alkollü içki: yasak 2026'da genişledi
4250 sayılı Kanun m.6/1: "Alkollü içkilerin her ne surette olursa olsun reklamı ve tüketicilere yönelik tanıtımı yapılamaz. Bu ürünlerin kullanılmasını ve satışını özendiren veya teşvik eden kampanya, promosyon ve etkinlik yapılamaz." "Her ne surette olursa olsun" ifadesi mecra ayrımı yapmıyor — internet sitesi ve sosyal medya kapsamda.
20 Haziran 2026 tarihli 7584 sayılı Kanun (RG sayı 33286) yasağı genişletti:
"Alkollü içkilerin veya alkollü içkileri üreten, ithal eden ve pazarlayan firmaların isim, marka, logo, amblemleri ile arz ambalajında yer alan ifade, şekil, isim, işaret ve görseller iş yerlerinin içinde, dışında, vitrinlerinde, satış ünitelerinde ve hiçbir etkinlik alanında bulundurulamaz."
Ayrıca üreticilerin "her tür mecrada yapılacak yayın ve paylaşımlara" marka kullanarak destek olması yasaklandı — dijital mecra artık kanun metninde açıkça anılıyor.
Bu cümle işletmeyi bağlıyor: markalı bardak, ışıklı tabela, buzdolabı logosu, vitrin görseli, markalı şemsiye ve dekorasyon kaldırılmalı. Geçici madde iş yerlerine bir yıl uyum süresi verdi — yaklaşık 20 Haziran 2027.
2026 idari para cezası: reklam/tanıtım yasağı ve kampanya-promosyon ihlalinde 103.207 – 4.130.222 TL (4250 m.7/1-a).
Sık sorulanlar
Alerjen bilgisini garsonun sözlü söylemesi yeterli mi?
Karekod menü yeterli mi, kâğıt menü basmak zorunda mıyım?
Menüde şarap adı ve fiyatı yazabilir miyim?
Küçük bir kafeyim, kalori hesaplatmak zorunda mıyım?
Kaynaklar
- Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği — RG 26/1/2017, sayı 29960 (Mükerrer); m.9, m.15/5, Ek-1. Değişiklik: RG 6/4/2024, sayı 32512.
- Tarım ve Orman Bakanlığı, Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Kılavuzu, 2. revizyon (Mart 2026) — menüde içerik ve kalori takvimi.
- Fiyat Etiketi Yönetmeliği — RG 28/6/2014, sayı 29044; değişiklikler 19/12/2023 (yürürlük 1/1/2024) ve 11/10/2025.
- 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu m.6/1 ve m.7/1-a; 7584 sayılı Kanun — RG 20/6/2026, sayı 33286.
- Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır, hukuki görüş değildir.
Menü sayfası kurarken
Biz kafe ve restoran sitesi kurarken menüyü alerjen kodu, bileşen ve kalori alanı taşıyacak şekilde kuruyoruz — 31 Aralık 2026'da menüyü baştan yazmak zorunda kalmayın diye. Alkol bölümü koymuyoruz ve nedenini yazıyoruz.